बल्गेरियातील आरोग्य
बल्गेरियातील आरोग्य व्यवस्थेत 1990 च्या दशकाच्या सुरुवातीपासून एक गुंतागुंतीची आणि प्रदीर्घ सुधारणा प्रक्रिया सुरू आहे. सोव्हिएत युनियनचा पूर्वीचा उपग्रह म्हणून, देशाला सेमाश्को मॉडेल वारशाने मिळाले, जी राज्याची मक्तेदारी, केंद्रीकृत नियोजन आणि वित्तपुरवठा द्वारे दर्शविलेली प्रणाली आहे. या साम्यवादी काळातील संरचनेत, आरोग्य सेवा पुरवण्यासाठी कोणतीही खाजगी संरचना नव्हती, आरोग्य विमा नव्हता आणि या प्रणालीला थेट राज्याच्या अर्थसंकल्पातून निधी देण्यात आला होता, देखभालीसाठी पैसे दिले गेले होते, सार्वत्रिकपणे उपलब्ध होते आणि रुग्णांसाठी विनामूल्य होते.
या पुरातन व्यवस्थेपासून दूर संक्रमण 1999 मध्ये सुरू झाले. 1990 च्या दशकात, खाजगी वैद्यकीय पद्धतींचा काहीसा विस्तार झाला, परंतु बहुतेक बल्गेरियन लोक विशेष काळजीसाठी जास्त किंमत देत असताना साम्यवादी काळातील सार्वजनिक चिकित्सालयांवर अवलंबून होते. या काळात, आर्थिक संकटांमुळे आरोग्य निधीमध्ये लक्षणीय घट झाल्यामुळे राष्ट्रीय आरोग्य निर्देशक सामान्यतः बिघडले.
आधुनिक आरोग्य व्यवस्थेची रचना
त्यानंतरच्या आरोग्य सुधारणा कार्यक्रमाने राष्ट्रीय आरोग्य विमा निधीच्या (एन. एच. आय. एफ.) माध्यमातून अनिवार्य कर्मचारी आरोग्य विमा सुरू केला आहे. 2000 सालापासून, एन. एच. आय. एफ. ने प्राथमिक आरोग्य सेवेच्या खर्चाचा हळूहळू वाढता भाग भरला आहे. कर्मचारी आणि नियोक्ते पगाराची वाढती, अनिवार्य टक्केवारी देतात, ज्याचे उद्दिष्ट आरोग्य सेवेचे राज्य समर्थन हळूहळू कमी करणे हे आहे. खाजगी आरोग्य विमा केवळ पूरक भूमिका बजावतो.
नगरपालिकांना त्यांच्या स्वतःच्या आरोग्य सेवांसाठी जबाबदार बनवून या व्यवस्थेचे विकेंद्रीकरण देखील केले गेले आहे आणि 2005 पर्यंत बहुतेक प्राथमिक काळजी खाजगी डॉक्टरांकडून घेण्यात आली होती. औषधांच्या वितरणाचेही विकेंद्रीकरण करण्यात आले होते.
मृत्यू आणि रोगांचे कल
बल्गेरियामध्ये युरोपमधील तिसऱ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक मृत्यूदर होता, जो 2015 मध्ये प्रति 1,00,000 लोकसंख्येमागे 708 होता. रक्ताभिसरण प्रणालीच्या रोगांमुळे सर्वाधिक मृत्यू दर असलेले चार युरोपीय प्रदेश बल्गेरियामध्ये होते. 2000 च्या दशकाच्या सुरुवातीला, हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी रोग (सामान्यतः स्ट्रोकमध्ये दिसून येणारे), कर्करोग आणि श्वसन रोग ही मृत्यूची प्रमुख नैसर्गिक कारणे होती.
देशात मानवी इम्युनोडेफिशियन्सी विषाणूचे (एच. आय. व्ही.) प्रमाण खूपच कमी आहे. जरी 2003 मध्ये प्रादुर्भावाचा अंदाजित दर लोकसंख्येच्या 0.1 टक्क्यांपेक्षा कमी होता, तरी 2000 च्या दशकाच्या सुरुवातीला नवीन प्रकरणांच्या अहवालांची संख्या दरवर्षी वाढली. 2005 मध्ये सुमारे 86 नवीन प्रकरणे नोंदवली गेली, ज्यामुळे अधिकृत एकूण संख्या सुमारे 600 झाली आणि 2006 च्या पूर्वार्धात 58 नवीन प्रकरणे नोंदवली गेली. 2010 मध्ये 1,160 एच. आय. व्ही. पॉझिटिव्ह व्यक्ती होत्या.
2015 मध्ये युरो आरोग्य ग्राहक निर्देशांकाने केलेल्या सर्वेक्षणानुसार बल्गेरिया हा युरोपियन देशांपैकी एक होता ज्यामध्ये डॉक्टरांना अनधिकृत देयके सर्वात जास्त नोंदवली गेली होती.
रुग्णालयाची क्षमता
2000 च्या दशकाच्या सुरुवातीला, नियमित देखभालीसाठी रुग्णालयांवरील अवलंबित्व मर्यादित करण्यासाठी रुग्णालय व्यवस्था मोठ्या प्रमाणात कमी करण्यात आली होती. युरोपियन युनियनमधील अपेक्षित सदस्यत्व (2007) ही या प्रवृत्तीसाठी एक प्रमुख प्रेरणा होती. 2002 ते 2003 दरम्यान रुग्णालयातील खाटांची संख्या 56 टक्क्यांनी कमी होऊन 24,300 झाली. तथापि, 2000 च्या दशकाच्या सुरुवातीला घट होण्याचा वेग मंदावला होता; 2004 मध्ये सुमारे 258 रुग्णालये कार्यरत होती, तर अंदाजित इष्टतम संख्या 140 होती.
- एन. एच. आय. एफ. प्राथमिक आरोग्यसेवेच्या खर्चाचा हळूहळू वाढणारा भाग देते.
- कर्मचारी आणि मालक पगाराची वाढती, अनिवार्य टक्केवारी देतात.
- खाजगी आरोग्य विमा केवळ पूरक भूमिका बजावतो.
हा लेख अनेक वृत्त अहवालांच्या आधारे AI च्या साहाय्याने लिहिला आहे आणि आमच्या संपादकीय तत्त्वांनुसार संपादकांकडून तपासला जातो. संपादकीय मानके · बातमी सुचवा व संपर्क
टिप्पण्या 0